De wintertijd bestaat niet

Naar aanleiding van een artikel van een Britse wetenschapper komt de PVV met het voorstel om de wintertijd af te schaffen.Een bijzonder idee, omdat meestal vooral wordt gesproken over het afschaffen van de zomertijd. Dat zou ook logischer zijn, omdat de wintertijd namelijk de normale tijd is, en de zomertijd juist afwijkt. De zomertijd is in de jaren 70 ingevoerd om energie te besparen. Door de tijd een uur naar voren te verschuiven is het ’s avonds namelijk langer licht, en zou er dus minder verlichting aan hoeven.

Onze wintertijd is gebaseerd op de zonnetijd. Dit is de tijd die op een bepaalde plaats wordt gemeten met een zonnewijzer. In de zogeheten ware zonnetijd is het 12 uur ’s middags als de zon precies in het zuiden staat. De zonnetijd is echter afhankelijk van de geografische breedte van een plaats, en dit is natuurlijk niet zo handig. Vanaf 1850 is men daarom begonnen met het invoeren van tijdzones. Als nulpunt werd de zonnetijd in Greenwich genomen, de Greenwich Mean Time (GMT). Theoretisch zouden dan 7,5 graden ten westen en oosten van Greenwich twee nieuwe tijdzones beginnen, GMT+1 en GMT-1. Weer 15 graden verder zou dan GMT+2 en GMT-2 gelden. Op deze manier komen ergens midden in de Grote Ocean GMT+12 en GMT-12 elkaar tegen, en daar ligt dus de datumgrens.

Nederland ligt op zo’n vijf graden oosterlengte ten opzichte van Greenwich. Nederland zou dus in de tijdzone van Greenwich moeten liggen. Wegens politieke en geografische redenen is Nederland echter ingedeeld in de tijdzone GMT+1, ofwel de Midden-Europese Tijd (MET). De MET komt overeen met de zonnetijd die geldt op 15 graden oosterlengte. Als het in Nederland twaalf uur ’s middags is, staat de zon in het westen van Polen precies in het zuiden. Hier is dat pas ca. 40 minuten later het geval. Helemaal precies klopt dit trouwens niet, doordat de baan van de aarde om de zon niet cirkelvormig is en doordat de as van de aarde scheef staat. Hierdoor kan een afwijking van maximaal 16 minuten ontstaan. In de zomer wordt de klok nog eens een uur vooruitgeschoven. Tijdens de zomertijd is het verschil tussen de kloktijd en de zonnetijd in Nederland daardoor ca. 1 uur en 40 minuten.

Zowel in de zomer als in de winter loopt de kloktijd in Nederland dus voor op de echte zonnetijd. Het is hier altijd al twaalf uur voordat de zon in het zuiden staat. Het is dus ’s avonds relatief gezien ook altijd langer licht. Eigenlijk geld in Nederland dus altijd al een soort zomertijd. In de winter 40 minuten, in de zomer 1 uur en 40 minuten. De PVV wil nu de wintertijd afschaffen, waardoor het verschil met de zonnetijd standaard 1 uur en 40 minuten wordt. Er is zelfs geopperd om hiernaast de klok in het voorjaar nog steeds een uur vooruit te zetten. Het verschil met de zonnetijd zou dan maar liefst 2 uur en 40 minuten worden.

Het argument van de PVV is dat de zomertijd beter zou zijn voor de gezondheid. Volgens de Britse wetenschapper Mayer Hillman zorgt de zomertijd namelijk voor extra uren daglicht, waardoor mensen langer actief kunnen zijn. Hij zegt in een persbericht: “Het zou een effectieve manier zijn om onze wakkere uren beter te laten aansluiten bij de beschikbare uren daglicht.” Het aantal uren daglicht verandert namelijk niet, je kunt ze alleen verschuiven. Iets eerder naar bed en een uurtje eerder opstaan levert precies hetzelfde effect op. Daarnaast is het nog maar de vraag of mensen ook echt actiever gaan zijn in het extra uurtje avondlicht.

Er zijn ook onderzoeken die laten zien dat onze biologische klok tijdens de zomertijd wel degelijk iets van slag is, en tijdens de wintertijd juist weer zijn ritme hervindt. Mensen hebben aantoonbaar minder moeite met de overgang van zomer- naar wintertijd dan andersom. Het effect op onze gezondheid is echter niet duidelijk. Een extra verschuiving van de tijd betekent ook dat het ’s ochtends langer donker blijft, wat weer tot meer verkeersongelukken zou kunnen leiden. Maar de verlichte avondspits heeft misschien juist een tegenovergesteld effect. Complexe materie dus.

Hoewel de zomertijd is ingevoerd om energie te besparen, is nog nooit aangetoond dat dat in werkelijkheid ook gebeurt. Ik vrees dat het nieuwe gezondheidsargument in de praktijk ook niet overeind blijft. omdat er veel te veel factoren een rol spelen. Laten we niet zo moeilijk doen, en gewoon zo dicht mogelijk bij de originele zonnetijd blijven. Schaf dus de zomertijd af, en niet de wintertijd. Mensen die wat meer daglicht willen, staan dan maar wat eerder op.

Een reactie plaatsen